21 lipca 2026 roku sędzia okręgowy USA William Alsup wydał przełomowy wyrok w sprawie Anthropic przeciwko Authors Guild, który zasadniczo zmienił relację między firmami zajmującymi się sztuczną inteligencją a drukowanym dziedzictwem ludzkości. Sędzia orzekł, że praktyka firmy Anthropic, polegająca na kupowaniu fizycznych książek, odcinaniu ich grzbietów w celu masowego skanowania i niszczeniu oryginałów, stanowi „dozwolony użytek” (fair use) zgodnie z sekcją 107 ustawy o prawie autorskim. Decyzja ta, pierwsza tego rodzaju dotycząca zastosowania prawa autorskiego do zbiorów danych treningowych AI, wywołała bezprecedensowy wyścig firm technologicznych w celu pozyskiwania i niszczenia książek na skalę przemysłową – co zagraża rzadkim woluminom i wymazuje fizyczne kopie ludzkiej wiedzy, które mogą nigdy nie zostać odtworzone.
Dlaczego książki sprzed 2022 roku stały się „złotem”.
Siłą napędową tej destrukcji jest zjawisko, które badacze nazywają „kolapsem modelu” (model collapse). Gdy systemy AI trenują na tekstach wygenerowanych przez inne systemy AI, jakość pogarsza się z każdą iteracją, dając coraz bardziej niespójne wyniki. Internet stał się tak nasycony syntetycznymi treściami, że firmy aktywnie poszukują teraz drukowanych książek sprzed 2022 roku jako ostatniego „nieskażonego” rezerwuaru wiedzy stworzonej przez człowieka.
ISBNdb, firma pozyskująca drukowane książki dla danych treningowych AI, reklamuje na swojej stronie internetowej, że „najlepsze na świecie dane do trenowania AI leżą na półkach”. Firma opisuje książki drukowane jako „wyselekcjonowaną, recenzowaną, specjalistyczną wiedzę ludzką, ustrukturyzowaną w sposób, którego nie powtórzy żadne przeszukiwanie sieci”. Publikacje sprzed 2022 roku są „strukturalnie gwarantowane jako wolne od tych zanieczyszczeń”, stwierdza firma, odnosząc się zarówno do tekstów generowanych przez AI, jak i do rosnącej praktyki autorów „zatruwających” treści internetowe, aby sabotować procesy ich pobierania (scraping).
Przemysłowy proces niszczenia
Mechanizm tej operacji jest precyzyjny i niepokojący. Standardowe palety książek mieszczą od 800 do 1200 tomów. Nabywcy zwiększają skalę od zamówień pilotażowych do 10 000 lub więcej książek na partię. Niszczące skanery przetwarzają od 80 do 120 stron na minutę po tym, jak hydrauliczne gilotyny odcinają grzbiety książek. Oryginalne książki są następnie przerabiane na miazgę i poddawane recyklingowi.
Zgodnie z dokumentami sądowymi ze sprawy Anthropic, firmowy „Projekt Panama” wydał dziesiątki milionów dolarów na ten konkretny łańcuch procesowy, zlecając skanowanie firmie Datamation. Księgarze zidentyfikowali tych hurtowych nabywców po charakterystycznych zakupach: nienaturalnej objętości, zamówieniach niezależnych od tematyki (obejmujących jednocześnie historię, botanikę, prawo regionalne i niemiecką ekonomię) oraz całkowitej obojętności na ceny. Jak powiedział jeden z księgarzy serwisowi 404 Media: „To nie tylko ilość, ale dziwność tych zamówień”.
Tom Harvey z Anthropic, który wcześniej pomagał przy tworzeniu Google Books, nadzorował tę operację. Jeden z księgarzy, który sprzedał setki książek podejrzanym nabywcom AI, wyraził mieszane uczucia: „To korzystne dla mnie finansowo… Z drugiej strony, nie podoba mi się cel końcowy i nie podoba mi się to, że rzadkie książki trafiają na przemielenie”.
Znikające dziedzictwo
Najbardziej niepokojącym aspektem tej praktyki jest to, co oznacza ona dla książek rzadkich i takich, których nakład został wyczerpany. Publikacje obcojęzyczne, niskonakładowe prace akademickie i teksty antykwaryczne o ograniczonej liczbie zachowanych egzemplarzy stoją w obliczu potencjalnego wyginięcia. Gdy firma AI kupuje ostatni znany fizyczny egzemplarz rzadkiej książki, skanuje go i niszczy oryginał, wolumin ten przestaje istnieć w świecie fizycznym. Staje się danymi zamkniętymi na korporacyjnych serwerach – niedostępnymi dla przyszłych badaczy, kolekcjonerów czy opinii publicznej.
ISBNdb przyznaje na swojej stronie, że istnieje „problem wizerunkowy”, zauważając, iż nagłówek „Firma AI niszczy dwa miliony książek” nie budzi sympatii. Firma obiecuje surowe umowy o zachowaniu poufności przy każdym zleceniu, stwierdzając, że „tożsamość, strategia i cele zakupowe nigdy nie są ujawniane”. Ta tajemnica oznacza, że księgarze mogą jedynie spekulować, kto kupuje ich zapasy i w jakim celu.
Link do oryginalnego artykułu: LINK
| Najważniejszy eksperyment AI, o którym nigdy nie słyszałeś… | Największe lotnisko w Japonii wprowadza humanoidalne roboty do obsługi bagażu. | Robot humanoidalny gra w tenisa. | Roboty szkoli się do zawodu sortowacza. | Kolejna narodowa strategia Trumpa skoncentruje się na robotach humanoidalnych. | Tesla rozpoczyna pilotową produkcję autonomicznego robota Optimusa. | Amazon zastąpi 600 tys. miejsc pracy robotami i sztuczną inteligencją. | Pierwsze bezzałogowe ciężarówki realizują dostawy w USA. | Skynet na kołach: Chińska firma technologiczna ujawnia przerażającego robo-psa. | Gen. Mark Milley: Roboty wkrótce zastąpią żołnierzy w armii USA. | NBIC: Chińscy naukowcy stworzyli robota sterowanego ludzkimi komórkami mózgowymi. | Ai "Project Maven" wybiera cele ataków dla amerykańskiej armii. | Ai zabija ludzi: Izraelska „fabryka zabójstw” wspiera wybieranie celów ataku w Gazie. | W symulacjach sztuczna inteligencja szybko ucieka się do wystrzeliwania broni atomowej jako metody rozwiązywania konfliktów. | Dron kontrolowany przez sztuczną inteligencję „zabił” ludzkiego operatora w symulowanym teście sił powietrznych USA. | Humanoidalne roboty przybywają by przejąć pracę w magazynach. | Południowokoreańscy naukowcy stworzyli robo-pilota wykorzystującego Ai. | Po raz pierwszy armia USA pomyślnie wykonała lot myśliwcem wykorzystującym AI. | Dron kontrolowany przez sztuczną inteligencję „zabił” ludzkiego operatora w symulowanym teście sił powietrznych USA. | Ekspansja generatywnych systemów sztucznej inteligencji może znacząco zakłócić rynek pracy. | Ai w samochodach? Robo-taksówki powodują chaos w ruchu drogowym w Austin. | Microsoft włączy obowiązkowe systemy AI w systemie Windows 11, aby szpiegować co robisz na komputerze. | Firmy wprowadzają do szkół opaski kontrolujące myśli uczniów i monitoring AI. | Znikające zawody do roku 2030. 50% zawodów ulegnie komputeryzacji. | Czy aktorzy głosowi stracą pracę na rzecz sztucznej inteligencji? | Scenariusz rozwoju rynku pracy do roku 2050. | Bill Gates: Ludzie nie zdają sobie sprawy, ile miejsc pracy zostanie wkrótce zastąpionych przez boty. | Dlaczego przyszłości nas nie potrzebuje. | Implikacje zmian demograficznych do roku 2050. | Miliarderzy biorą populację na celownik. | Telemarketer robot, który zaprzecza, że jest robotem. | Czy Robo-Reporterzy zastąpią dziennikarzy głównego nurtu? | Sztuczny mózg przeszedł podstawowy test IQ. | Pierwsza bezzałogowa flota ciężarówek rusza w Australii. | Pentagon będzie budował roboty z "prawdziwym" mózgiem. | Armie wirtualnych przyjaciół promują propagandę poprzez sieci społecznościowe. | NBIC- zabawa w Boga. Obraz świata w 2025 roku. | Przyszłość pojazdów bezzałogowych. | ONZ przewiduje transhumanistyczną przyszłości, w której człowiek będzie zbędny. | Pola bitwy 2050. | Dlaczego przyszłości nas nie potrzebuje. | Elity Doliny Krzemowej założyły kult religijny mający czcić sztuczną inteligencję jako Boga. | Twórca firmy Apple: “Roboty podbiją świat, i będą nas trzymać jako zwierzęta domowe.” | ONZ przewiduje transhumanistyczną przyszłości, w której człowiek będzie zbędny. | Chatboty AI zastąpią wyszukiwarki i wirtualnych asystentów. I twoich przyjaciół. | Elon Musk: ludzie muszą połączyć się z maszynami lub stać się nieistotnymi w wieku sztucznej inteligencji. | Samoświadoma sztuczna inteligencja może pewnego dnia kontrolować każde urządzenie na świecie, przewiduje wynalazca Andy Rubin. | Największy na świecie fundusz hedgingowy zastąpi menedżerów sztuczną inteligencją. | Sztuczna inteligencja Microsoftu stała się nazistą w mniej niż 24 godziny. | NSA i sztuczna inteligencja do wykrywania przed-zbrodni. | Sztuczna inteligencja: "Homo sapiens zostanie podzielony na kilku bogów i resztę". | Eric Schmidt: "Sztuczna inteligencja powinna mieć systemy weryfikacji, aby uniknąć niepożądanych efektów. | Sztuczna inteligencja będzie decydowała o życiu i śmierci ludzi. | Eric Schmidt: Sztuczna Inteligencja Google nie do odróżnienia od ludzkiej w przeciągu dekady. | Wyłączniki robotów i legalny status dla maszyn: posłowie EU poparli wniosek dotyczący sztucznej inteligencji. | Nowe oprogramowanie "sztucznej inteligencji" posiada niemalże ludzkie zdolności rozpoznawania obrazów. | Skynet, robotyka i globalne trendy strategiczne. | Bogaci Amerykanie szukają na czarnym rynku możliwości wszczepienia implantów mózgowych by podłączyć się do sztucznej inteligencji. | Pola bitwy 2050. | Znikające zawody do roku 2030. 50% zawodów ulegnie komputeryzacji. | Człowiek postindustrialny. |